10 december 2008

'Welstand heeft het ook niet voor het zeggen'

door Laurent Heere woensdag 10 december 2008

BERGEN OP ZOOM - De welstandsmonumentencommissie beoordeelt zowel nieuwbouw als verbouwingsplannen.

De commissie bestaat uit architecten van buiten de regio, aangevuld met twee gemeenteambtenaren die optreden als secretaris.

Welstand beoordeelde vorig jaar een kleine driehonderd bouwplannen.

De commissie toest bij verbouwingen meestal alleen de voorkant. De achterkant is meestal 'welstandsvrij'.

In het beschermd stadsgezicht van het Bergse centrum en het dorpsgezicht van Halsteren gelden strakkere eisen.

De commissie mag zich alleen bemoeien met de buitenkant van panden. "Dít hebben wij niet goedgekeurd", zegt Stan Cornips, voorzitter van de Bergse welstandsmonumentencommissie. Met enige verbijstering kijkt hij naar het nieuwbouwproject 'Welbuiten' (de vroegere Thomasmavo) in Halsteren. "Als dorpsbewoners zeggen dat dit te massief, te groot en te hoog is voor deze omgeving en het dorp, kan ik me daar heel goed iets bij voorstellen", voegt hij eraan toe.

En toch heeft de commissie positief geadviseerd. Ook over de stenen die zijn toegepast, die het nieuwe woningcomplex eerder doen lijken op een soort slot.

"Bepalend is of het plan past binnen het bestemmingsplan. Daarin staat hoe hoog er mag worden gebouwd, hoeveel woningen mogelijk zijn. Daar moeten wij ons als commissie ook aan houden", aldus Cornips.

Maar toch, ze vinden het project niet echt geslaagd. Ze kijken naar het het grote reclamebord bij het bouwproject. "Dít, in deze kleur, is ons voorgelegd." En, voegen ze eraan toe, er had voor de zekerheid een proefmuurtje moeten worden neergezet. Even later vinden ze het muurtje. Ook dat wijkt weer af van hetgeen er daadwerkelijk is gebouwd. Hoe dat kan? Ton van Eekelen, secretaris van de commissie en gemeenteambtenaar, weet het ook niet. Achteraf meldt hij dat het plan, incluis de stenen, de zegen heeft gekregen van de commissie.

Het lijkt kenmerkend. Want de commissie vindt toch heel veel goed. De 'opknapbeurt' voor apotheek Van Kalmthout (Mediq) bijvoorbeeld is goedgekeurd. Maar pas na onderhandelingen. "Eerst wilden ze helemaal niets. Het is nu minder erg", zegt Van Eekelen. Maar aan de opzichtige foto's aan de binnenzijde van het pand, kan de commissie niets doen. "We gaan wel over buitenreclame, maar niet over binnenreclame. U mag ook zelf uw gordijnen uitkiezen", zegt Cornips.

Een succesje: het plan om de hele ondergevel van het vroegere pand van MacDDonalds in de Zuivelstraat eruit te slaan en te vervangen door een automatique is in die vorm ingetrokken. "Dat had er echt niet uitgezien."

Maar de buurman, uitzendbureau Tence, heeft er in de ogen van de commissieleden een puinzooi van gemaakt. Te veel reclame, verkeerde kleuren. Maar de commissie lijkt tamelijk machteloos.

"Er is een aparte subsidieregeling voor winkelpanden, maar de meeste (landelijke) winkels willen niks investeren in een bijzondere uitstraling", klaagt Van Eekelen.

De meeste plannen keurt de commissie snel goed. Want er is steeds meer welstandsvrij. Achterkanten bijvoorbeeld. Dat levert soms ook problemen op. "Maar de wetgever heeft ons verboden er een oordeel over uit te spreken", zegt Cornips.

Tijdens de rondrit door Halsteren en Bergen op Zoom komen we terecht in de Halsterse wijk De Schans. "Mooi geworden", zegt Cornips, wijzend op de bochtige straat. Hij doelt op het 'ritme' in de straat. De huizen kunnen er in zijn ogen mee door, het appartementencomplex aan het begin van de wijk eigenlijk niet. En met enige afschuw kijkt Cornips naar een grijs bedrijfspand. "Dat past hier dus helemaal niet."

Het is veel schipperen, zo blijkt ook aan de Castper Fagellaan waar Wonen West Brabant en Vivensis aan de slag zijn gegaan met appartementen en een zorgcomplex. De donkere bekleding van het ene pand, naast de high tech uitstraling vand de buren past wel, vindt de commissievoorzitter. "De architect wilde een onderbreking van het ritme. Op zich geslaagd."

Maar de uitwerking pakt toch weer anders uit dan de commissieleden aan hun grote vergadertafel dachten. De TL's in de parkeergarage passen niet, de afwerking is 'te goedkoop'. "Dat betonnen bordes was niet de bedoeling. De afscherming van de balkons op de begane vloer is ook aan onze aandacht ontsnapt."

Maar toch, zegt Cornips, er gebeurt ook veel goeds. "We hebben heel veel discussie gehad over de torenappartementen achter de Gertrudis. Op de Parade. Heel geslaagd. Ook met die kantelen. Die had Bergen op Zoom al. Kijk maar op het Beurspleintje."

"Negen van de tien oplossingen die een architect aandraagt zijn uiteindelijk aanvaardbaar. En over smaak valt niet te twisten. Ook al gebeurt dat veel op verjaardagspartijtjes."


Bron: BN/DeStem 10 december 2008


NAAR BOVEN